U bent op de KWS-website voor Nederland. Er bestaat een alternatieve webpagina in uw land voor deze pagina: Wilt u nu veranderen?

Verander nu

SBR & RTD

SBR & RTD: twee uitdagende ziekten voor suikerbieten

De twee suikerbietenziekten SBR (Syndrome Basses Richesses) en RTD (Rubbery Taproot Disease) vormen grote uitdagingen voor suikerbietentelers en de suikerindustrie.

Zowel SBR als RTD worden veroorzaakt door verschillende bacteriële pathogenen. De SBR-ziekte wordt veroorzaakt door de bacterie 'Candidatus Arsenophonus phytopathogenicus'. De RTD-ziekte wordt voornamelijk veroorzaakt door het phytoplasma 'Candidatus Phytoplasma solani'. Deze bacteriële ziekteverwekkers worden overgedragen door glasvleugelcicaden.

Planten die besmet zijn met SBR vertonen vergeelde bladeren die over het hele veld te zien zijn. De vaatbundels zijn bruin van kleur, wat zichtbaar wordt wanneer de biet wordt doorgesneden. Er worden nieuwe bladeren gevormd die asymmetrisch van vorm zijn. Daarnaast neemt het suikergehalte aanzienlijk af.

Bij RTD worden de bladeren eerst geel, verwelken en sterven vervolgens af. Bij een sterke besmetting kan de biet ook beginnen te rotten. RTD zorgt ervoor dat de bieten water verliezen, verschrompelen terwijl ze nog in de grond staan en krijgen een rubberachtige structuur. De wortelopbrengst neemt sterk af. Bovendien kan de suikerbiet nauwelijks worden opgeslagen en kan dit ook tot verwerkingsproblemen in de fabriek leiden.

Syndrome Basses Richesses (SBR)

Symptomen:
- Vergeling van bladeren (groot gebied over het veld)
- Abnormale bladgroei (lancetbladeren)
- Bruinachtige vaatverkleuring
- Verminderd suikergehalte (tot 5% lager)
- Verminderde wortelopbrengst (tot 30% lager)
Hoofdoorzaak:
Pentastiridius leporinus (glasvleugelcicaden)
Belangrijkste pathogeen:
Ca. Arsenophonus phytopathogenicus
Minder belangrijke ziekteverwekker:
Ca. Phytoplasma solani

Rubbery Taproot Disease (RTD)

Symptomen:
- Vergeling van oudere bladeren
- Verwelking, necrose en het afsterven van bladeren (abnormale bladgroei)
- Rubberachtige structuur met een nadelig effect op opslag en verwerking
- Samenval met biotische en abiotische stress
- Sterke vermindering van de wortelopbrengst
- Secundaire infectie met bijvoorbeeld Macrophomina phaseolina mogelijk als gevolg van RTD-infectie
Hoofdoorzaak:
- Pentastiridius leporinus (glasvleugelcicaden)
Belangrijkste pathogeen:
Ca. Phytoplasma solani

Vergelijking van symptomen

Symptoom	Syndrome Basses Richesses (SBR)	Rubbery Taproot Disease (RTD)
Droogtesymptomen	-	+
Rubberachtig weefsel	-	+
Vergeling van bladeren	+	(+)
Abnormale bladvorm/-hergroei	+	-
Symptomen op vaatbundels	+	-

Legenda: + betekent dat deze symptomen aanwezig zijn; - betekent dat deze symptomen meestal niet aanwezig zijn

Levenscyclus van de cicaden en overdracht van bacteriën

Ontstaan van SBR en RTD in Europa

Beheersmaat-regelen
Toepassing van insecticiden moeilijk vanwege:
- Hoge populatie cicaden
- Hoge mobiliteit van cicaden
- Invasie van cicaden over meerdere weken
- Onvoldoende werking van insecticiden
Teeltrotatie:
In het geval van besmette percelen is het beter om geen wintergranen als nateelt te zaaien, zo doorbreek je de levenscycles van de cicaden en zal een groot deel uitsterven. Zomergranen is in dit geval een betere optie.
Teeltbeheersing:
Beheersing van stressfactoren zoals cercospora, aaltjes, onkruid, enzovoort. De meest gestreste planten zijn het meest gevoelig.

Onze SBR & RTD initiatieven

1 / 5

Methodisch onderzoek met een netoverkapping: door het net periodiek te openen en te sluiten kan het verband worden onderzocht tussen het tijdstip van blootstelling aan cicaden en opbrengstverliezen.
2 / 5

KWS digitale cicaden monitoring, uitgerust met een kleefkaart en een camera: de software kan specifieke soorten cicaden herkennen en tellen, waardoor er dagelijks realtime informatie over de vliegactiviteit van cicaden wordt gegenereerd.
3 / 5

Onderzoek naar het effect van zaadbehandeling van wintertarwe op de bestrijding van de cicadennimfen in de bodem. Met behulp van speciale tenten kan de emergentie van de cicaden worden gemeten.
4 / 5

SBR-RTD proeven op het KWS-teeltstation in Seligenstadt, in het zuiden van Duitsland.
5 / 5

Paal met kleefvallen op verschillende hoogtes om de vlieghoogte van cicaden te onderzoeken.