Maïs Actueel

In editie 72 van de Maïsteler organiseerden we niet één, maar twee winacties. Lezers konden deelnemen aan een wedstrijd waarbij het aantal maïskolven in een kleurplaat moest worden geteld. Daarnaast maakten jonge maïstelers kans op leuke prijzen door de kleurplaat mooi in te kleuren. Bekijk hier alle winnaars.

De maïsoogst van 2025 zal de boeken ingaan als uitzonderlijk vroeg. Door de droge en warme zomer verliep de afrijping sneller dan normaal, wat niet alleen invloed had op het oogstmoment, maar ook op de voederkwaliteit en het rantsoenbeheer. In dit artikel delen we de eerste bevindingen uit het veld en uit de voederanalyses, met aandacht voor regionale verschillen, drogestofgehaltes en het aandeel bestendig zetmeel.

Om een sterke en gelijkmatige ontwikkeling van uw maïs te garanderen, is een goede veldopkomst cruciaal. Dit jaar zijn de omstandigheden anders dan in het voorjaar van 2024: de droge weersomstandigheden en de eerdere zaai hebben invloed op de kieming. Daarom is het extra belangrijk om uw percelen goed in de gaten te houden.

Slechte zaaicondities door aanhoudende natte en koude omstandigheden, het gras dat nog niet van het land is en de verplichting vanuit de mestwetgeving om vóór 1 oktober een rustgewas te zaaien; het zijn allemaal factoren die van invloed zijn op het zaai- en/of oogsttijdstip van maïs. In situaties als deze, waarbij het groeiseizoen kort is, bieden ultravroege tot zeer vroege maïsrassen uitkomst.

Afgelopen week kregen we eindelijk waar we zo lang op hoopten: enkele zonnige, droge dagen. Misschien heeft u de gelegenheid aangegrepen om bijvoorbeeld uw gewas Snelle Lente Rogge te oogsten en kan uw perceel nu klaargemaakt worden voor het volgende gewas: maïs! Met het zaaiseizoen dat weer voor de deur staat, delen wij graag een aantal praktische tips.

Als gevolg van de overvloedige regenval tijdens de afgelopen herfst en winter is het lang niet overal gelukt om wintergraan te zaaien. Nu zomergraan niet of nauwelijks meer beschikbaar is, vormt korrelmaïs én daarbij in het bijzonder het maïsras KWS Emporio, een goed alternatief.¬¬

Waar Snelle Lente Rogge – om de beste resultaten te behalen – idealiter tussen 15 februari en begin maart bemest moet worden, is dat dit jaar op weinig plekken nog gelukt. Het zijn de natte weersomstandigheden die zorgen voor een slechte draagkracht van de bodem en daarmee roet in het eten gooien. Maar met (hopelijk) drogere weersomstandigheden op komst, is het nu tijd om komende weken uw gewas Snelle Lente Rogge te voorzien van aanvullende bemesting.

Sorghum wint sinds enkele jaren terrein. Dit komt voort uit haar droogteresistente karakter en het feit dat sorghum aangemerkt wordt als rustgewas. Met de teelt van sorghum als rustgewas wordt aan de voorwaarden van de mestwetgeving voldaan. Daarnaast is de teelt en groeiwijze van sorghum vergelijkbaar met maïs. Iets wat de teelt van sorghum voor telers die bekend zijn met maïsteelt zeer toegankelijk maakt.

Maïskopbrand, kortweg kopbrand of head smut genoemd, rukt verder op. Vooral in lagere natte gebieden, maar ook daarbuiten. Niet alleen in Nederland, maar ook in België wordt de ziekte in maïs steeds vaker geconstateerd. Maïspercelen kunnen volledig mislukken door aantasting met maïskopbrand. Gelukkig kan een gerichte maïsrassenkeuze de schade beperken of zelfs voorkomen!

Het verschil met vorig jaar (2022) kan niet groter zijn. De maïs stond toen, door gebrek aan vocht op de juiste momenten, op veel plaatsen te verdrogen. Hierdoor werden over het algemeen droge kuilen geoogst met een relatief laag zetmeelgehalte, hoge NDF en relatief lage VCOS-waarden. Op plaatsen waar beregend kon worden, viel het nog enigszins mee, maar veel maïs moest in 2022 noodrijp geoogst worden. Gemiddeld genomen spreken we voor het jaar 2022 over een zetmeelgehalte van 345 gram, waarbij er uitschieters waren van 300 tot 370 gram.

Naast het zaaien van een vanggewas, wat zo snel mogelijk na de oogst dient te gebeuren, is het najaar ook het ideale moment om te bekalken om daarmee al weer te werken aan verhoging van de maïsopbrengst in 2023.

Snelle Lente Rogge is een uniek product afkomstig uit de hybride-rogge-veredeling van KWS en combineert veel voordelen.

Hoewel de behoefte aan water voor maïs, zeker in vergelijking met een gewas als gras, eerder gering is, is het wel heel erg belangrijk om voor het slagen van het maïsgewas de beschikking te hebben over voldoende water op de juiste momenten.

In het groeiseizoen kunnen gewassen zoals maïs getroffen worden door hagelbuien. De vraag is of het maïsgewas na hagel als verloren beschouwd moet worden, of dat er nog enige kans is op herstel.

Om groeivertraging of zelfs groeistilstand en daarmee een zekere opbrengstderving en kwaliteitsverlies te voorkomen is het voorkomen van een tekort aan voedingsstoffen in de teelt van mais heel belangrijk. Hieronder staan de oorzaken en de symptomen als gevolg van een tekort van de belangrijkste voedingsstoffen opgesomd.

Als zeer bruikbare tool is door KWS met veel succes de tool ‘Schadebeeldherkenner’ geïntroduceerd. De schadebeeldherkenner geeft een uitgebreid overzicht van de belangrijkste schadebeelden in maïs.

Een tijdige en juiste onkruidbestrijding in maïs is heel belangrijk. Onkruiden op maïspercelen zorgen voor concurrentie met de maïs op het vlak van benutting van vocht en nutriënten.

Het gebruik van een rijenmeststof bij het zaaien van maïs ter bevordering van de beginontwikkeling is zinvol. Via rijbemesting kunnen snel beschikbare voedingsstoffen in de directe omgeving van het wortelstelsel van de kiemplantjes worden gebracht.

Het is belangrijk om tijdens het zaaien de zaaidiepte en –afstand in de rij te controleren. Dit om een vlotte opkomst en een regelmatige stand van uw maïs te realiseren.

Voor een goede opbrengst en kwaliteit is het belangrijk om maïs op het juiste moment te zaaien. Vergeet hierbij niet dat, ondanks de positieve stappen op het vlak van de beginontwikkeling, maïs nog steeds een warmte minnende plant is.

Een combinatie van een voor-opkomst- en een na-opkomst onkruidbestrijding geeft de maïsteler een grotere zekerheid van een schoon perceel en een geslaagde teelt.

Snelle Lente Rogge is een uniek product afkomstig uit de hybride-rogge-veredeling van KWS en is speciaal ontwikkeld als voedergewas tussen twee teelten maïs. Het combineert de eigenschappen van een vanggewas met die van een eiwitproducent.

Met Snelle Lente Rogge wordt als vanggewas perfect voldaan aan de eis om te voldoen aan de nitraatrichtlijn door reststikstof te ‘vangen’ en uitspoeling op maïspercelen daarmee zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast is het heel goed geschikt om Snelle Lente Rogge in het voorjaar als ruwvoer te oogsten. Dit levert veel drogestof en eiwit en voorziet daarmee perfect in de behoefte om meer zelfvoorzienend te zijn in eiwit en daarmee minder afhankelijk van dure externe eiwitbronnen.

Als gevolg van de klimaatverandering nemen extreme omstandigheden gedurende het groeiseizoen toe. Denk hierbij aan langere periodes van (extreme) droogte en hoge temperaturen, heel vaak afgewisseld door forse buien met hagel, zware neerslag en felle windstoten. Juist deze windstoten kunnen op verschillende momenten in het groeiseizoen schade veroorzaken in maïs.

Droogteschade kan in maïs desastreuze vormen aannemen. Zeker nu de bloeiperiode is aangebroken, is droogtestress door een acuut watergebrek een reëel risico. Wees dit voor door tijdig de bodemvochtigheid te controleren en indien nodig te beregenen.

Iedereen kan het zien, maar het voorjaar is weer zeer droog. Het neerslagtekort neemt toe en heeft recordjaar 1976 reeds geëvenaard. De vraag stelt zich dan nu of net gezaaide maïs beregend moet worden.

Een goede veldopkomst zorgt er voor dat de gewenste plantdichtheid wordt gerealiseerd. Op die manier wordt een gelijkmatige ontwikkeling van het gewas gewaarborgd. In de periode die volgt op de zaai zijn er helaas een heel aantal factoren die het kiemingsproces en de veldopkomst drastisch kunnen verstoren. Alleen een tijdige veldcontrole kan de oorzaak van een slechte veldopkomst helpen opsporen.

Het ideale maaimoment nadert dan ook snel. Dit is in groeistadium 37/39, het zogenaamde vlagbladstadium, waarbij het laatste blad zich uitrolt en het gewas een hoogte heeft tussen de 60 en 70 cm. Dit kan bij gunstige winter- en voorjaarsomstandigheden al in de eerste week van april het geval zijn tot, bij minder gunstige groeiomstandigheden, ten laatste eind april.

Zonnebloemen komen oorspronkelijk uit Noord- en Midden-Amerika, maar worden sinds jaren ook in Europa geteeld. Zonnebloemen worden vooral geoogst om zonnebloemolie uit de zaden (pitten) te winnen, maar kunnen ook als energiebron voor biovergisters of als veevoeder dienen.

Als gevolg van de verschrikkelijke oorlog in de Oekraïne is o.a. de markt voor veevoedergrondstoffen in rep en roer. Dit heeft zijn weerslag op de prijzen voor krachtvoer. Deze zijn in korte tijd enorm gestegen, waardoor het voersaldo verder onder druk komt te staan. Door dit jaar uw maïs als Maïskolvensilage (MKS) te oogsten is het mogelijk om fors op de voerkosten te besparen en daarmee het voersaldo te verbeteren. Veel veehouders hebben vorig jaar al gekozen voor het telen en het voeren van MKS.

De graan- en maïsprijzen zijn hard gestegen door de oorlog in Oekraïne en de westerse sancties tegen Rusland. Oekraïne is een belangrijke producent van graan en maïs, maar door de oorlog is levering van zaaizaad niet meer mogelijk. Als gevolg hiervan zal een deel van de nieuwe oogst niet komen. Dit is helaas nu al terug te zien in de in korte tijd zeer sterk gestegen krachtvoerprijzen. Als grondstof voor veevoer speelt maïs een heel belangrijke rol, wat voor een gespannen situatie op de markt voor veevoedergrondstoffen zorgt en een enorme stijging van de prijzen op de handelsbeurzen.

Er wordt altijd veel geschreven over maïs. En terecht. Maïs is na gras het grootste gewas. Na een voorzichtige introductie door de ‘maïskern Beckum’ in de jaren zestig en zeventig in de vorige eeuw is het in de decennia daarna hard gegaan. Maïs(zetmeel) past goed naast gras(eiwit) in moderne rundveerantsoenen.

De maïsoogst van 2021 ligt achter ons en de kuilanalyses zijn binnen. Ook de proefveldresultaten van afgelopen jaar, de efficiënt uitgevoerde ATS proeven en uiteraard ook onze eigen cijfers zijn weer beschikbaar. Deze vormen samen met de ervaringen en de resultaten van voorgaande jaren een goede basis voor de maïsrassenkeuze in het komende seizoen.

Door het goede groeiseizoen is op veel melkveebedrijven de ruwvoerpositie ruim voldoende en vaak zelfs riant. De derogatiewetgeving heeft er voor gezorgd dat er vooral veel grasvoorraad aanwezig is. Om deze reden kunt u er voor kiezen om maïs hoger te hakselen of te oogsten als Maïskolvensilage (MKS).

Als gevolg van het koude voorjaar en de daardoor trage beginontwikkeling van de maïs is het de vraag of alle maïs die bedoeld was om te oogsten voor 1 oktober, tegen die tijd voldoende rijp zal zijn. Dit kan betekenen dat, in tegenstelling tot wat de bedoeling was, het vanggewas toch ondergezaaid moet worden. Dit om hiermee aan de verplichting tot zaai van het vanggewas voor de genoemde datum te voldoen. De vraag is wat de beste beslissing is.

Mochten er zich, om wat voor reden dan ook, tijdens of direct na de kieming van KWS-maïszaad toch voordoen, dan is er nu de KWS-Maïszaadservice. Hiermee toont KWS haar commitment door de teler tegemoet te komen in de kosten voor zaaizaad die gemaakt moeten worden, wanneer er besloten wordt om te herzaaien.

Door het goede groeiseizonen en de daaropvolgende riante ruwvoerpositie is op veel melkveebedrijven de ruwvoerpositie gelukkig voldoende en vaak zelfs