Żyto hybrydowe można siać również po 15 września

_kws_siewnik_zyto_siew_po15-09_.jpg

13.09.2019

Obiegowe przeświadczenie, że siew żyta hybrydowego w całej Polsce należy wykonać do 15 września jest błędne i wprowadza niepokój. Temat terminu siewu poruszałem już niejednokrotnie na naszej stronie internetowej oraz w treściach broszury dedykowanej dla żyta hybrydowego. Pytania jednak powracają.

Według IUNG (grafika poniżej) w Polsce mamy zdefiniowane 5 różnych terminów dla siewu żyta ozimego, które wskazują optymalne przedziały czasowe dla wykonania tej czynności w różnych regionach. Terminy te zostały wyznaczone na bazie wieloletnich, ścisłych doświadczeń i są bardzo przydatną podpowiedzią. Oczywiście, długoterminowego przebiegu pogody w czasie jesieni nie jesteśmy w stanie przewidzieć (w innych porach roku też nie), dlatego też najlepiej, jeśli jest to tylko możliwe - wykonywać siew w przedziale terminu optymalnego. Dlaczego? W przypadku długiej i ciepłej jesieni zasiewy z bardzo wczesnych terminów siewu będą sprawiać kłopoty, ponieważ łany będą przerośnięte, co skutkuje szeregiem problemów i wymaga wykonania dodatkowych zabiegów agrotechnicznych. Rozpatrując drugą skrajność, siewy wykonane w końcu zalecanego terminu siewu, w trakcie krótkiej, chłodnej jesieni rośliny „wejdą” w spoczynek zimowy nierozkrzewione, co w przypadku żyta nie jest korzystne. Żyto ozime odznacza się bardzo silną reakcją na długość dnia (zjawisko fotoperiodyzmu) i wiosną bardzo szybko przechodzi z fazy krzewienia do fazy strzelania w źdźbło, co znacznie ogranicza budowę dodatkowych pędów bocznych (pszenica ozima może „dokrzewić” się jeszcze wiosną – choć z różnym efektem ze względu na specyficzne cechy odmianowe). W rezultacie łan żyta może charakteryzować niedostateczną obsadą pędów kłosonośnych.

_optymalne-terminy-siewu-zyta-ozimego-mapa-v2_kws_pl_.jpg

Żyto hybrydowe wysiane z gęstością 180 ziaren/m2 umieszczone w glebie na prawidłową głębokość 3 cm, powinno mieć do dyspozycji 6 tygodni (42 dni) wegetacji przed przerwą zimową licząc od dnia siewu. Cel minimum to rozpoczęcie przez rośliny fazy krzewienia przed zatrzymaniem wegetacji jesiennej.

Przykład: Rozpatrując termin siewu dla części Pomorza Zachodniego (rys. nr 1 - kolor niebieski na mapie) z uwzględnieniem sugerowanych przez nas korekt czasowych (ze względu na niskie normy wysiewu żyta hybrydowego, sugerowane terminy przez IUNG można przyśpieszyć o 3 do 5 dni), siew żyta hybrydowego powinniśmy rozpoczynać od 15.09 i kończyć 30.09. Każda wysiana plantacja w terminie od 15.09 do 30.09 będzie założona w terminie optymalnym dla żyta ozimego i rośliny wysiane nawet w końcowym terminie agrotechnicznym na pewno wydadzą wysoki plon. Termin siewu dla północno-wschodniego rejonu Polski (kolor brązowy na mapie) to po uwzględnieniu sugerowanych przez nas korekt, rozpoczyna się od 01.09 a kończy 10.09 - co oznacza, że każdy siew wykonany w tym przedziale czasu będzie terminem optymalnym do siewu żyta hybrydowego.

W innych regionach kraju termin siewu należy wyznaczyć analogicznie. Jak przedstawiono powyżej, optymalne terminy siewu żyta hybrydowego są różne dla regionów w Polsce, a wcześniej wspomniany 15.09 jest terminem opóźnionym dla północno-wschodniego rejonu Polski, a dla reszty regionów bardzo wczesnym lub optymalnym.

Dodatkowo zawsze kierujemy się zasadą - im termin siewu wcześniejszy tym norma wysiewu niższa, natomiast im termin siewu późniejszy od optimum - tym norma wysiewu większa. Pamiętajmy jednak, że późny termin siewu można kompensować wyższą normą wysiewu, ale tylko w pewnych granicach.

Poważnym błędem jest ekstremalne przyśpieszanie siewów żyta ozimego. Prowadzenie plantacji zbyt zagęszczonej jest bardzo kłopotliwe i może wymagać w takich sytuacjach interwencyjnego zastosowania regulatorów wzrostu już jesienią, a na pewno nie unikniemy aplikacji fungicydów. Innym problemem przy bardzo wczesnych terminach siewu jest ryzyko rozpoczęcia przez rośliny fazy strzelania w źdźbło jeszcze w trakcie wegetacji jesiennej, czego efektem będzie dominacja pędu głównego i bardzo silna redukcja pędów bocznych – czyli skutek odwrotny do oczekiwanego.

Podsumowując, żyto ozime w celu „zaprogramowania” wysokiego plonu powinno wytworzyć pędy boczne jesienią w trakcie dnia krótkiego, dzięki czemu okres pomiędzy stadium podwójnego pierścienia (faza pełni krzewienia) a fazą kłoska szczytowego (początek fazy strzelania w źdźbło), warunkuje efektywny przebieg procesu budowania wielkości przyszłego kłosa. Opóźnienie terminu siewu z powodu obniżającej się temperatury oraz coraz krótszego dnia (długość naświetlania rośliny przez promienie słoneczne) - przyczynia się do spowolnienia tempa rozwoju roślin w trakcie wegetacji jesiennej. W takich sytuacjach okres wschody - krzewienie jest przenoszony na wiosnę i przebiega w wyższych temperaturach powietrza oraz w warunkach wydłużającego się dnia, co jest zjawiskiem niekorzystnym dla żyta. Żyto ozime w takich przypadkach bardzo silnie skraca długość fazy krzewienia i przechodzi szybko do fazy strzelania w źdźbło, co przyczynia się do redukcji liczby pędów kłosonośnych oraz obniżenia produktywności pojedynczego kłosa.

W przypadku pytań odnośnie terminu lub gęstości siewu żyta, prosimy o kontakt z naszymi doradcami terenowymi.

KWS Zboża Kierownik Marketingu

Product Manager Żyto Hybrydowe Bartosz Rudzki