Objawy uszkodzenia kiłą kapusty w rzepaku
Kiła kapusty to poważny problem na plantacjach roślin uprawnych z rodziny kapustowatych. Sprawca choroby pierwotniak Plasmodiophora brassicae po zainfekowaniu deformuje korzenie na tyle poważnie, że pobieranie wody i składników odżywczych jest utrudnione.
Rozpoznanie
Guzowatość korzeni powoduje powstawanie narośli na korzeniach głównych i bocznych roślin rzepaku, przez co utrudniony jest pobór wody i składników odżywczych. W konsekwencji u młodych roślin dochodzi do zahamowania wzrostu, a starsze liście zaczynają więdnąć i częściowo przybierają czerwonawy odcień.
Biologia patogenu i rozwój choroby
Formą przetrwalnikową patogenu są grubościenne zarodniki, zdolne do przetrwania w glebie przez długi czas – nawet do 20 lat. Wykazują one wysoką odporność na niekorzystne warunki środowiskowe.
Do roślin żywicielskich należą zarówno dzikie, jak i uprawne gatunki z rodziny kapustowatych. Brak roślin żywicielskich na porażonych obszarach ogranicza ryzyko wystąpienia choroby. Zarodniki mogą przemieszczać się samodzielnie na niewielkie odległości, dlatego porażenie najczęściej występuje w skupiskach.
Kiła kapusty rozwija się w tkankach korzeni, gdzie powoduje powstawanie charakterystycznych narośli (brodawek korzeniowych). W trakcie rozkładu porażonych tkanek dochodzi do uwolnienia form przetrwalnikowych.
Pierwsze objawy porażenia. można zauważyć już jesienią od momentu formowania się rozety liściowej.
Czynniki sprzyjające rozwoju kiły kapusty
Niskie pH 5,3 – 5,7, wysoka wilgotność – ok.70% pełnej pojemności polowej gleby, temperatura 20-24°C, mały obieg powietrza w glebie, zaskorupiona powierzchnia.
Środki zapobiegawcze, zwalczanie
Uprawa gleby
Wprowadzenie wapna palonego po orce podstawowej pozwala podnieść wartość pH jeszcze przed siewem. Wapno należy wprowadzić płytko, aby podnieść pH w warstwie korzeniowej. Należy dążyć do osiągnięcia wartości około 7. Zbyt wysokie pH niesie ze sobą nowe zagrożenia: mogłoby to wpłynąć na dostępność składników odżywczych. Rolnicy powinni być świadomi ryzyka przenoszenia i rozprzestrzeniania się choroby. Dlatego pola dotknięte kiłą kapusty należy uprawiać jako ostatnie, a używane do tego maszyny należy dokładnie wyczyścić. Należy wcześnie zebrać z pola rzepak i rośliny krzyżowe.
Uprawa roślin
Na terenach dotkniętych chorobą należy zachować co najmniej czteroletnią przerwę w uprawie. Należy również unikać uprawy roślin z rodziny kapustowatych jako międzyplonów, które służą jako rośliny żywicielskie dla grzyba wywołującego kiłę kapusty. Późniejszy termin siewu może dodatkowo zmniejszyć ryzyko porażenia. W niższych temperaturach patogen wywołujący kiłę kapusty wykazuje mniejszą aktywność niż w temperaturach od 20° do 25°C. Nawożenie jesienne nawozami azotowymi o odczynie obojętnym może również ograniczyć presję choroby.
Nasiona
Na obszarach porażonych kiłą kapusty należy uprawiać wyłącznie odmiany odporne na kiłę kapusty: KWS HATONIO F1, KWS KREATOS F1 albo KWS KREMOS F1.
