• _u8a8619.jpg
    Nawożenie żyta

Nawożenie żyta

1. Usuwanie składników odżywczych przez rośliny żyta

W porównaniu z innymi zbożami żyto ma najniższe zapotrzebowanie na kompleksy sorpcyjne oraz na wapnowanie i składniki odżywcze z gleby. Powodem tego jest silny system korzeniowy, dzięki któremu żyto może dobrze wykorzystać wilgotność w zimie i przetrwać długie okresy suszy. Aby jednak w pełni wykorzystać potencjał plonowania, należy zapewnić zaopatrzenie w składniki odżywcze dzięki ukierunkowanemu nawożeniu. Usuwanie składników odżywczych przez rośliny żyta powinno służyć jako podstawa nawożenia.

Zawartość składników odżywczych, żyto

Główna uprawa Zbierany produkt Zawartość składników odżywczych kg dt/FM
N P2O5 K2O MgO
Żyto Ziarno (86% s.m.) 1,51 0,8 0,6 0,1
  Słoma (86% s.m.) 0,5 0,3 2,0 0,2
  Ziarno + słoma (86% s.m.) 1,96 1,07 2,5 0,28

2. Nawożenie N

Azot (N) sprzyja wzrostowi i ma bezpośredni wpływ na rozwój cech jakościowych (TGW, liczba ziaren/kłos). Jeśli mają być promowane pewne składniki plonu, N należy stosować na początku rozwoju roślin. Dobre zaopatrzenie w składniki odżywcze w fazie redukcji wspiera rosnące rośliny. Należy pamiętać, że żyto reaguje wyleganiem na nadmierną podaż N. Może to również prowadzić do nadmiernego wzrostu i opóźnionego suszenia upraw przed żniwami.

W zależności od przewidywanego plonu i mineralizacji azotu w danym miejscu zapotrzebowanie żyta na N wynosi od 130 do 170 kg N/ha, w tym Nmin. Ilość dodawanego nawozu azotowego jest ograniczona w ramach rozporządzenia w sprawie nawożenia. Dla planowanego plonu 70 dt/ha można zastosować 170 kg N/ha, w tym Nmin. W tym procesie należy zwrócić uwagę na dodawanie i odejmowanie ujęte w rozporządzeniu w sprawie nawożenia, na przykład w przypadku wieloletniego nawożenia organicznego.

3. Zastosowanie N

Nawożenie wstępne (pierwsze zastosowanie N)
Nie wolno czekać zbyt późno z pierwszym zastosowaniem nawozu w uprawie żyta ze względu na wczesny początek wzrostu. Pierwsze zastosowanie N przy krzewieniu (BBCH 21-25) ma bezpośredni wpływ na zagęszczenie roślin i rozwój składników plonu. Poziomem nawożenia można regulować utrzymanie i dodatkowe formowanie pędów bocznych i w ten sposób przygotować plon do sezonu.

Zbyt wysokie początkowe zastosowanie N może niekorzystnie wpłynąć na stabilność źdźbeł. Bardzo ważne jest oszacowanie zawartości Nmin w glebie, biorąc pod uwagę również pokrój uprawy, aby uniknąć nadmiaru N.

Tylko w słabo rozwiniętych uprawach (mniej niż 2 silne pędy na roślinę) na ten okres powinno przypadać więcej niż 30% łącznej ilości azotu.

Zastosowanie N na początku wydawania pędów nasiennych (drugie zastosowanie N)
Drugie zastosowanie N ma miejsce na początku wydawania pędów nasiennych (BBCH 29-32). Ma to bezpośredni wpływ na liczbę źdźbeł z kłosami i liczbę ziaren w kłosie. Niedobór azotu i wody w tym okresie rozwoju prowadzi do znacznego zmniejszenia liczby tworzonych pędów i punktów rozwoju kłosów. Dlatego ważne jest zagwarantowanie stałej podaży azotu w celu wspierania rozwoju i zagwarantowania uzyskania składników plonu. W związku z tym azot musi być dostępny na początku tworzenia się organów i w fazach redukcji!

W tabeli pokazano, na jakie procesy produkcji plonów może mieć wpływ nawożenie na etapie wydawania pędów nasiennych i jaki efekt można w ten sposób osiągnąć.

W przypadku gęstych upraw (BBCH 30) zastosowanie w okresie wydawania pędów nasiennych powinno nastąpić dopiero na etapie BBCH 32. Do tego czasu początkowo utworzone pędy boczne muszą być zredukowane. W przypadku niezbyt gęstych upraw (BBCH 30) dalsze nawożenie musi się odbywać na początku wydawania pędów nasiennych w celu utrzymania odpowiednich pędów.

  • Ilość azotu w fazie wydawania pędów nasiennych nie powinna przekroczyć 50% łącznej ilości.
  • W lokalizacjach dobrze oświetlonych, w których wiosenna susza jest znacząca, zastosowanie w fazie wydawania pędów nasiennych można połączyć z zastosowaniem w fazie tworzenia kłosa. W tym przypadku frakcja azotanowa nie powinna jednak przekraczać 20 kg/ha.

Zastosowanie w fazie kłosa (trzecie zastosowanie N)
W lokalizacjach o odpowiedniej podaży wody na tworzenie komórek magazynujących w ziarnach ma wpływ ostatnia jedna trzecia zastosowanego azotu (BBCH 39/49). Preferowane są nawozy zawierające amoniak.

4. Dostarczanie podstawowych składników odżywczych i pierwiastków śladowych

Fosfor odgrywa istotną rolę w metabolizmie energii rośliny. Jeśli występuje niedobór fosforanu, wzrost jest hamowany, a kwitnienie i dojrzewanie są opóźnione. Dostępność wartości pH istotnie zależy od wartości pH. Mobilność jest najwyższa przy wartości pH od 5,5 do 7,0. Powyżej i poniżej tego poziomu dostępność fosforanów spada. Podobnie jak w przypadku innych zbóż, żyto pobiera 70% zapotrzebowania na fosforany od początku marca do końca maja.

Zwłaszcza na obszarach, na których występuje wyraźna wczesnoletnia susza, należy zapewnić odpowiednią podaż potasu. Najlepiej można ją zapewnić poprzez bezpośrednią aplikację na ziarno w postaci NPK (40–70 kg KO2/ha). Potas jest odpowiedzialny za turgor w komórkach i zwiększa tolerancję na suszę.

Siarka jest ważnym elementem budulcowym aminokwasów i enzymów zawierających S. Od połowy lat 80-tych emisje siarki do powietrza znacznie się zmniejszyły, więc praktycznie żadne związki siarki nie są dostępne dla roślin z powietrza. Z tego powodu zapotrzebowanie na siarkę musi być pokryte ze źródła mineralnego. W słabo rozwiniętych uprawach stosowanie siarki (20–30 kg) powinno zbiegać się z początkowym zastosowaniem N w celu wsparcia działania azotu. W gęstych uprawach siarka musi być dostępna na początku wydawania pędów nasiennych.

Niedobór magnezu występuje zazwyczaj w miejscach podtapianych. Podczas nawożenia należy uwzględnić antagonizm jonów między NH4+ a K+ z jednej strony, a jonami Mg2+ z drugiej strony.

Wysoka podaż amoniaku lub potasu hamuje wychwyt magnezu. Z drugiej strony nawozy na bazie azotanów sprzyjają wychwytowi magnezu. Dlatego nawożenie potasem powinno być zawsze połączone z nawożeniem magnezem. Stosunek między potasem a magnezem w glebie powinien wynosić 2:1. Główne zapotrzebowanie na magnez to faza krzewienia i wydawania pędów nasiennych. Niedobór Mg ma niekorzystny wpływ na liczbę ziaren na kłos.

Na glebach piaszczystych bogatych w humus (zawartość humusu powyżej 4%) żyto potrzebuje nawożenia już jesienią. Niedobór Cu prowadzi do wystąpienia wrażliwych/miękkich tkanek, co zwiększa podatność na mączniaka i ryzyko wylegania. Dodatkowo niedobór miedzi może powodować sterylność pyłku.

Niedobór manganu często ma miejsce na glebach piaszczystych ze zbyt dużą ilością wapna albo na glebach zbyt spulchnionych, ponieważ Mn ulega utlenieniu do nierozpuszczalnego MnO2 przy wyższych wartościach pH. W przypadku uprawy żyta należy uwzględnić związek między niedoborem manganu a występowaniem Rhynchosporium.

Uważa się, że podaż boru wpływa na odpowiednie zapylanie. Jeżeli poziom boru spada poniżej 0,2 ppm, zaleca się nawożenie liści (30–50 g/ha) w stadium liścia flagowego. Wartość pH od 5,0 do 6,5 jest optymalna dla żyta.

Wyszukaj swojego przedstawiciela